Miras hukuku bakımından miras bırakanın ölümü, mirasçılar yönünden yalnızca miras hakkının doğması sonucunu meydana getirmez. Birden fazla mirasçının bulunması halinde, mirasın paylaşılmasına kadar terekeye dahil bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık ilişkisi de doğar.
Türk Medeni Kanunu’nun 599. maddesi uyarınca miras, miras bırakanın ölümüyle mirasçılara bir bütün olarak geçer. Bu geçiş, mirasçıların terekeye dahil malvarlığı değerleri üzerinde doğrudan hak sahibi olmalarını sağlar. Ancak birden fazla mirasçının bulunması halinde bu hak sahipliği, paylaşma gerçekleşinceye kadar elbirliği mülkiyeti esasına tabidir.
Miras ortaklığının temel özelliği, mirasçıların terekeye dahil mallar üzerinde belirli ve bağımsız paylara sahip olmamalarıdır. Mirasçıların miras payları bulunmakla birlikte, bu paylar terekeye dahil her bir mal üzerinde doğrudan ve bağımsız bir mülkiyet payı anlamına gelmez. Dolayısıyla bir mirasçı, miras payının belirli bir taşınmazın veya terekeye dahil başka bir malın tamamı üzerinde kendisine ait bağımsız bir tasarruf yetkisi verdiğini ileri süremez.
Bu durum, miras ortaklığının yönetiminde birlikte hareket etme zorunluluğunu gündeme getirir. Özellikle tereke mallarının satılması, kiraya verilmesi, üzerinde ayni hak kurulması veya üçüncü kişilerle hukuki ilişki kurulması gibi işlemlerde mirasçıların yetkilerinin sınırlarının belirlenmesi gerekir.
1. MİRAS ORTAKLIĞININ HUKUKİ NİTELİĞİ
1.1. Miras ortaklığının kendiliğinden meydana gelmesi
Türk Medeni Kanunu’nun 640. maddesine göre birden fazla mirasçının bulunması halinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekeye ilişkin bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir.
Miras ortaklığı, miras bırakanın ölüm anında kanundan kaynaklanan bir hukuki ilişki olarak doğar. Bu ortaklığın meydana gelmesi için mirasçıların ayrıca sözleşme yapmaları veya ortaklık kurma iradelerini açıklamaları gerekmez.
Miras ortaklığı, terekenin paylaşılmasıyla sona erer. Paylaşmaya kadar mirasçılar, terekeye dahil malvarlığı değerleri üzerinde elbirliği mülkiyeti esasına göre hak sahibidir.
1.2. Elbirliği mülkiyetinin özellikleri
Türk Medeni Kanunu’nun 701. maddesinde elbirliği mülkiyeti düzenlenmiştir. Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları bulunmaz. Her ortak, ortaklığa dahil malvarlığı üzerinde diğer ortaklarla birlikte hak sahibidir.
Miras ortaklığında mirasçıların miras payları belirli olsa dahi bu paylar, paylaşma gerçekleşinceye kadar terekeye dahil her bir mal üzerinde bağımsız tasarruf yetkisi sağlamaz.
Örneğin miras bırakanın geride bir taşınmaz, bir araç ve banka mevduatı bırakması ve mirasçıların üç kişi olması halinde her mirasçı, miras payı oranında tereke üzerinde hak sahibi olur. Ancak mirasçılardan biri, diğerlerinin katılımı olmaksızın taşınmazın tamamını satamaz veya kendisine ait olduğunu ileri sürdüğü belirli bir bölüm üzerinde tek başına tasarrufta bulunamaz.
Bu nedenle miras ortaklığında mirasçıların bireysel hak sahipliği ile tereke malları üzerinde tasarruf yetkisi birbirinden ayrılmalıdır.
2. MİRAS ORTAKLIĞININ YÖNETİMİ
2.1. Yönetimde birlikte hareket etme İlkesi
Miras ortaklığının yönetiminde temel kural, mirasçıların birlikte hareket etmesidir. Türk Medeni Kanunu’nun 640. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca mirasçılar, terekeye elbirliğiyle sahip olur ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler.
Bu düzenleme, miras ortaklığında yönetim ve tasarruf işlemlerinin kural olarak mirasçıların ortak iradesiyle gerçekleştirilmesini gerektirir.
Elbirliği mülkiyetine ilişkin Türk Medeni Kanunu’nun 702. maddesi de bu ilkeyi desteklemektedir. Anılan hükme göre kanunda veya sözleşmede aksine bir düzenleme bulunmadıkça, gerek yönetim gerek tasarruf işlemleri için ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerekir.
Dolayısıyla miras ortaklığında bir mirasçının diğer mirasçıların rızası olmaksızın terekeye dahil mallar üzerinde ortaklık adına işlem yapabilmesi, ancak kanundan veya sözleşmeden kaynaklanan özel bir yetkinin bulunması halinde mümkündür.
2.2. Olağan yönetim İşlemleri
Olağan yönetim işlemleri, tereke mallarının korunması, mevcut değerlerinin devam ettirilmesi ve günlük ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla gerçekleştirilen işlemlerdir.
Tereke mallarının bakımının yapılması, zorunlu tamiratların gerçekleştirilmesi, mevcut borçların ve vergilerin ödenmesi, taşınmazların zarar görmesini önleyici tedbirlerin alınması bu kapsamda değerlendirilebilir.
Ancak bir işlemin olağan yönetim işlemi sayılıp sayılmayacağı, yalnızca işlem türüne göre belirlenemez. İşlemin ekonomik değeri, tereke üzerindeki etkisi, aciliyeti ve diğer mirasçıların haklarını etkileyip etkilemediği de dikkate alınmalıdır.
Örneğin miras ortaklığına dahil bir taşınmazın çatısında meydana gelen ve binanın zarar görmesine neden olabilecek bir hasarın giderilmesi, tereke malının korunması amacıyla yapılmış bir işlem niteliğindedir.
Buna karşılık taşınmazın uzun süreli kiraya verilmesi, önemli ekonomik sonuç doğuran sözleşmeler yapılması veya taşınmazın mülkiyetinin devredilmesi, somut olayın özelliklerine göre olağan yönetim sınırlarını aşabilir.
Bu nedenle her yönetim işleminin hukuki niteliği somut olayın koşulları dikkate alınarak belirlenmelidir.
2.3. Önemli yönetim ve tasarruf İşlemleri
Terekenin ekonomik yapısını veya mirasçıların haklarını önemli ölçüde etkileyen işlemler, olağan yönetim işlemlerinden ayrılır.
Tereke taşınmazının satılması, bağışlanması, ipotek edilmesi, taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak kurulması veya terekeye dahil bir malın mülkiyetinin devredilmesi gibi işlemler tasarruf işlemi niteliğindedir.
Türk Medeni Kanunu’nun 702. maddesi uyarınca, kanunda veya sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça bu işlemlerde ortakların oybirliği gerekir.
Bu kapsamda mirasçılardan birinin tek başına terekeye dahil taşınmazı satması, diğer mirasçıların haklarını ortadan kaldıracak şekilde tapuda devir işlemi gerçekleştirmesi veya terekeye ait bir mal üzerinde kendi adına tasarrufta bulunması kural olarak mümkün değildir.
Mirasçılardan birinin tek başına işlem yapması halinde, işlemin hukuki sonucu işlemin türüne, temsil yetkisinin bulunup bulunmadığına ve üçüncü kişinin hukuki durumuna göre ayrıca değerlendirilmelidir.
3. MİRASÇILARIN BİREYSEL YETKİLERİ
Miras ortaklığında birlikte hareket etme ilkesi geçerli olmakla birlikte, her mirasçıya tanınmış bireysel yetkiler de bulunmaktadır.
3.1. Tereke haklarının korunmasını İsteme yetkisi
Türk Medeni Kanunu’nun 640. maddesinin dördüncü fıkrasına göre her mirasçı, terekedeki hakların korunmasını isteyebilir. Sağlanan korumadan bütün mirasçılar yararlanır.
Bu hüküm, mirasçıların tereke mallarının korunması amacıyla tek başlarına hukuki girişimde bulunabilmelerine imkan tanır.
Örneğin miras ortaklığına dahil bir taşınmazın üçüncü kişiler tarafından işgal edilmesi, terekeye ait bir malın hukuka aykırı şekilde elden çıkarılmaya çalışılması veya tereke alacağının tahsilinin tehlikeye düşmesi halinde mirasçılardan her biri gerekli koruyucu hukuki yollara başvurabilir.
Burada dikkat edilmesi gereken husus, mirasçının kendi kişisel menfaatini değil, terekenin bütününü korumaya yönelik hareket etmesidir.
Bu kapsamda mirasçılardan biri, tereke mallarının korunması için gerekli davaları açabilir veya somut olayın koşullarına göre ihtiyati tedbir talebinde bulunabilir.
Tereke haklarının korunmasına yönelik bu yetki, diğer mirasçıların da korunmasını sağlar.
3.2. Tereke mallarının korunması İçin tedbir talep etme
Miras ortaklığında bir mirasçının ödemeden aciz olması veya tereke mallarının zarar görme tehlikesiyle karşılaşması halinde, diğer mirasçılar mahkemeden gerekli önlemlerin alınmasını isteyebilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 640. maddesinin beşinci fıkrası, mirasçılardan birinin ödemeden aciz olması durumunda diğer mirasçıların haklarının korunması için gerekli önlemlerin gecikmeksizin alınmasını sulh hukuk mahkemesinden talep edebileceklerini düzenlemektedir.
Bu düzenleme, tereke malvarlığının korunmasını ve mirasçıların haklarının güvence altına alınmasını amaçlamaktadır.
3.3. Miras ortaklığına temsilci atanmasını İsteme
Miras ortaklığının yönetiminde mirasçılar arasında anlaşmazlık yaşanması veya terekenin yönetiminin fiilen güçleşmesi halinde, mirasçılardan her biri Türk Medeni Kanunu’nun 640. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca sulh hukuk mahkemesinden miras ortaklığına temsilci atanmasını isteyebilir.
Temsilci atanmasının amacı, terekeye ilişkin işlerin yürütülmesini sağlamak ve miras ortaklığının yönetimindeki aksaklıkları gidermektir.
Temsilci atanması özellikle şu durumlarda önem kazanabilir:
- Mirasçıların tereke mallarının yönetimi konusunda anlaşamaması,
- Bir mirasçının terekeye dahil malları tek başına kullanması ve diğer mirasçıların haklarını gözetmemesi,
- Tereke gelirlerinin tahsil edilmesi ve korunması konusunda uyuşmazlık çıkması,
- Tereke borçlarının ödenmesi ve zorunlu yönetim işlemlerinin gerçekleştirilememesi,
- Terekeye ait malvarlığının zarar görme veya elden çıkarılma tehlikesiyle karşılaşması.
Temsilcinin yetkileri mahkemenin atama kararının kapsamına göre belirlenir. Temsilci, mirasçıların mülkiyet haklarını ortadan kaldıran veya mirasın paylaşımını gerçekleştiren bir kişi değildir. Görevi, kendisine verilen yetki çerçevesinde miras ortaklığının yönetimini ve temsilini sağlamaktır.
4. MİRASÇILARIN TEREKE MALLARI ÜZERİNDEKİ YETKİLERİ
4.1. Tereke taşınmazlarının kullanılması
Miras ortaklığına dahil bir taşınmaz üzerinde mirasçıların tamamı elbirliği mülkiyeti esasına göre hak sahibidir.
Mirasçılardan birinin taşınmazı fiilen kullanması, diğer mirasçıların mülkiyet hakkını ortadan kaldırmaz. Bir mirasçının taşınmazda oturması veya taşınmazı kullanması, tek başına taşınmazın tamamı üzerinde münhasır kullanım hakkına sahip olduğu anlamına gelmez.
Mirasçıların taşınmazı birlikte kullanma konusunda anlaşmaları mümkündür. Ancak anlaşma bulunmadığı durumda bir mirasçının diğerlerinin haklarını ihlal edecek şekilde taşınmazdan yararlanması hukuki uyuşmazlıklara neden olabilir.
Bu gibi durumlarda somut olayın özelliklerine göre elatmanın önlenmesi, kullanımın düzenlenmesi veya ecrimisil talepleri gündeme gelebilir. Bununla birlikte ecrimisil talebinde bulunulabilmesi için her olayda kendiliğinden bir kullanım bedeli doğduğu kabul edilmemeli; intifadan men koşulu ve bu koşulun istisnaları dahil ilgili hukuki şartlar ayrıca incelenmelidir.
4.2. Tereke taşınmazının kiraya verilmesi
Miras ortaklığına dahil bir taşınmazın kiraya verilmesi, tereke malının kullanım ve gelir elde etme biçimini belirleyen bir yönetim işlemidir.
Kiraya verme işleminin olağan yönetim sınırları içinde kalıp kalmadığı, kira süresi, taşınmazın niteliği, kira bedeli ve işlemin tereke üzerindeki ekonomik etkileri dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Elbirliği mülkiyetinde yönetim ve tasarruf işlemlerinde oybirliği kuralı bulunduğundan, miras ortaklığını bağlayacak şekilde kira sözleşmesi yapılmasında bütün mirasçıların katılımı veya geçerli temsil yetkisinin bulunması önem taşır.
Bir mirasçının diğer mirasçıların rızası olmadan taşınmazı kiraya vermesi halinde, kira sözleşmesinin miras ortaklığını bağlayıp bağlamadığı ve kiracının hukuki durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
4.3. Tereke kira gelirlerinin tahsili ve paylaşılması
Tereke taşınmazlarından elde edilen kira gelirleri, kural olarak terekeye ait gelir niteliğindedir.
Mirasçılardan birinin kira bedellerini tek başına tahsil etmesi, bu gelirleri kendi malvarlığına dahil etme hakkı vermez. Tahsil edilen gelirlerin tereke hesabına dahil edilmesi ve mirasçıların haklarının gözetilmesi gerekir.
Paylaşma gerçekleşinceye kadar elde edilen gelirlerin nasıl değerlendirileceği, tereke borçları ve zorunlu giderler de dikkate alınarak belirlenmelidir.
Bir mirasçının kira gelirlerini diğer mirasçılardan gizlemesi veya kendisine mal etmesi halinde, koşulları mevcutsa hesap verme, alacak ve tazminat talepleri gündeme gelebilir.
4.4. Tereke mallarının satılması
Miras ortaklığına dahil malların satılması, kural olarak bütün mirasçıların birlikte karar vermesini gerektiren bir tasarruf işlemidir.
Mirasçılardan biri, diğer mirasçıların rızası olmaksızın terekeye dahil taşınmazın tamamını kendi adına satamaz. Aynı şekilde terekeye ait araç veya başka bir malvarlığı değeri üzerinde de diğer mirasçıların haklarını ortadan kaldıracak biçimde tek başına tasarrufta bulunamaz.
Mirasçılar satış konusunda anlaşamazlarsa, mirasın paylaşılması veya elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi gibi kanuni yollar değerlendirilebilir.
4.5. Miras payının devredilmesi
Mirasçının miras payı üzerinde tasarruf edebilmesi ile terekeye dahil belirli bir mal üzerinde tek başına tasarrufta bulunabilmesi birbirinden farklıdır.
Türk Medeni Kanunu’nun 677. maddesi, miras payının devrini düzenlemektedir. Buna göre mirasçılar arasında miras payının devrine ilişkin sözleşmenin yazılı şekilde yapılması gerekir. Mirasçı olmayan üçüncü kişiye yapılan devir ise mirasın paylaşılmasında göz önünde tutulmak üzere yazılı sözleşmeyle gerçekleştirilebilir.
Ancak miras payının devri, devralana terekeye dahil belirli bir taşınmazın doğrudan mülkiyetini kazandırmaz. Devir, mirasçılık sıfatından doğan paya ilişkindir. Belirli bir tereke malının mülkiyetinin devri için paylaşma veya ilgili mal üzerindeki mülkiyet rejimine uygun hukuki işlemler gerekir.
5. MİRAS ORTAKLIĞININ TEMSİLİ
Miras ortaklığında bütün mirasçıların her işlemde birlikte hareket etmesi uygulamada güçlük yaratabilir. Özellikle mirasçı sayısının fazla olması, mirasçıların farklı yerlerde yaşaması veya aralarında uyuşmazlık bulunması, tereke işlemlerinin yürütülmesini zorlaştırabilir.
Bu nedenle kanun koyucu, miras ortaklığının temsil edilmesine imkan tanımıştır.
5.1. Mirasçıların sözleşmeyle temsil yetkisi vermesi
Mirasçılar, kendi aralarında anlaşarak terekenin yönetimi ve temsili için bir veya birden fazla kişiyi yetkilendirebilirler.
Bu yetkilendirme, kapsamı açıkça belirlenmek kaydıyla terekeye ilişkin günlük işlerin yürütülmesini kolaylaştırır.
Temsil yetkisinin kapsamı belirlenirken hangi işlemlerin yapılabileceği, kira gelirlerinin tahsili, giderlerin ödenmesi, resmi kurumlar nezdindeki işlemlerin yürütülmesi ve dava takibi gibi hususlar açıkça düzenlenmelidir.
Ancak temsil yetkisi, yetkilendirilen mirasçıya diğer mirasçıların mülkiyet haklarını ortadan kaldıracak şekilde sınırsız tasarruf yetkisi vermez. Özellikle taşınmazın satılması veya bağışlanması gibi işlemler bakımından gerekli özel yetkiler ve kanuni koşullar ayrıca aranır.
5.2. Mahkeme tarafından temsilci atanması
Türk Medeni Kanunu’nun 640. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh hukuk mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir.
Bu düzenleme, mirasçılardan birinin diğer mirasçıların onayını almadan mahkemeye başvurabilmesine imkan tanır.
Temsilci atanması talebinde, terekenin yönetiminde yaşanan sorunların, mirasçılar arasındaki anlaşmazlıkların ve temsilci atanmasını gerekli kılan somut koşulların açıklanması önem taşır.
Mahkemece atanan temsilcinin görev ve yetkileri, atama kararının kapsamına göre belirlenir. Temsilci, miras ortaklığının menfaatlerini gözeterek hareket etmek ve kendisine verilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür.
5.3. Tereke temsilcisi İle tereke yöneticisinin ayrımı
Miras ortaklığına temsilci atanması ile terekenin resmi yönetimi birbirinden ayrılmalıdır.
Türk Medeni Kanunu’nun 640. maddesi kapsamında atanan temsilci, miras ortaklığının temsil ve yönetim ihtiyacını karşılamaya yöneliktir.
Buna karşılık terekenin resmi yönetimi, kanunda öngörülen koşulların gerçekleşmesi halinde gündeme gelen ayrı bir hukuki kurumdur. Miras bırakanın son arzularının yerine getirilmesi için vasiyeti yerine getirme görevlisi atanması da ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu kurumların görevleri, atanma koşulları ve yetkileri birbirinden farklı olduğundan somut olayda hangi hukuki mekanizmanın uygulanacağı doğru belirlenmelidir.
6. MİRASÇILARIN TEREKE BORÇLARINDAN SORUMLULUĞU
Miras ortaklığı yalnızca terekeye dahil hakları değil, terekeye ilişkin borçları da kapsar.
Türk Medeni Kanunu’nun 641. maddesine göre mirasçılar, tereke borçlarından müteselsilen sorumludur.
Bu düzenleme gereğince tereke borçları bakımından alacaklı, kanuni koşullar çerçevesinde mirasçıların her birine başvurabilir. Mirasçıların miras paylarının farklı olması, tereke alacaklısına karşı müteselsil sorumluluk ilkesini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Mirasçılar arasındaki iç ilişkide ise borcun paylaşımı, miras payları ve ilgili hukuki düzenlemeler dikkate alınarak değerlendirilir.
Tereke borçlarının ödenmesi, tereke mallarının korunması ve zorunlu giderlerin karşılanması, miras ortaklığının yönetiminde dikkate alınması gereken temel konulardandır.
7. MİRAS ORTAKLIĞININ SONA ERMESİ VE PAYLAŞMA HAKKI
7.1. Her mirasçının paylaşmayı İsteme hakkı
Türk Medeni Kanunu’nun 642. maddesi uyarınca her mirasçı, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir.
Bu hak, miras ortaklığının süresiz şekilde devam etmesini önleyen önemli bir güvencedir.
Mirasçılardan biri paylaşma talebinde bulunduğunda diğer mirasçıların paylaşmayı istememesi, kural olarak bu talebin ileri sürülmesine engel oluşturmaz.
Ancak kanunda veya sözleşmede ortaklığın devamını zorunlu kılan bir durum bulunması halinde paylaşma talebinin sınırlandırılması mümkündür.
7.2. Paylaşmanın aynen veya satış yoluyla yapılması
TMK m. 642 kapsamında her mirasçı, terekeye dahil belirli malların aynen, bunun mümkün olmaması halinde satış yoluyla paylaştırılmasını sulh hukuk mahkemesinden isteyebilir.
Hakim, terekenin tamamını ve terekeye dahil malların her birini dikkate alarak mümkün olduğu ölçüde taşınmazların tamamını bir mirasçıya vermek suretiyle paylaşma gerçekleştirebilir.
Bu durumda mirasçılara verilen taşınmazların değerleri arasındaki fark, para ödenmesi yoluyla giderilerek miras payları arasında denkleştirme sağlanır.
Paylaşmanın derhal gerçekleştirilmesi, paylaşma konusu malın veya terekenin değerini önemli ölçüde azaltacaksa sulh hakimi, mirasçılardan birinin talebi üzerine paylaşmanın ertelenmesine karar verebilir.
7.3. Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi
Türk Medeni Kanunu’nun 644. maddesi, miras ortaklığına dahil mallar üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini düzenlemektedir.
Bu hükme göre mirasçılardan biri, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini sulh hukuk mahkemesinden isteyebilir.
Mahkeme, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmelerini ister.
Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmemesi veya mirasçılardan birinin belirlenen süre içerisinde paylaşma davası açmaması halinde, istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilebilir.
Bu yol, miras ortaklığının tamamen sona erdirilmesi yerine belirli mallar bakımından mülkiyet yapısının değiştirilmesine imkan tanır.
Miras ortaklığı, miras bırakanın ölümüyle birlikte birden fazla mirasçının bulunması halinde kendiliğinden meydana gelen ve mirasın paylaşılmasına kadar devam eden kanuni bir ortaklık ilişkisidir. Bu ortaklıkta mirasçılar, terekeye dahil bütün hak ve borçlar üzerinde elbirliği mülkiyeti esasına göre hak sahibidir.
Miras ortaklığının yönetiminde temel ilke, mirasçıların birlikte hareket etmesidir. Türk Medeni Kanunu’nun 640. ve 702. maddeleri uyarınca kural olarak yönetim ve tasarruf işlemlerinde oybirliği aranır. Bununla birlikte her mirasçının tereke haklarının korunmasını isteme ve gerekli koruyucu hukuki girişimlerde bulunma yetkisi bulunmaktadır.
Mirasçılar arasında yönetim konusunda anlaşmazlık yaşanması halinde TMK m. 640/3 uyarınca sulh hukuk mahkemesinden temsilci atanması istenebilir. Tereke mallarının korunması, gelirlerin yönetilmesi ve zorunlu işlemlerin yürütülmesi bakımından bu mekanizma önemli bir hukuki güvence oluşturmaktadır.
Diğer taraftan miras ortaklığının devamı mirasçılar bakımından zorunlu ve süresiz bir durum değildir. TMK m. 642 uyarınca her mirasçı, kanuni veya sözleşmesel bir engel bulunmadıkça paylaşmayı isteyebilir. Ayrıca TMK m. 644 kapsamında belirli tereke malları üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi de mümkündür.
Sonuç olarak miras ortaklığında mirasçıların yetkileri değerlendirilirken mülkiyet hakkı, yönetim yetkisi, tasarruf yetkisi ve tereke haklarının korunması birbirinden ayrılmalıdır. Bu ayrımın doğru yapılması, mirasçılar arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde ve tereke malvarlığının korunmasında belirleyici niteliktedir.
KAYNAKÇA:
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu.
- Dural, Mustafa / Öz, Turgut, Türk Özel Hukuku, Cilt IV, Miras Hukuku.
- İmre, Zahit / Erman, Hasan, Miras Hukuku.
- Antalya, O. Gökhan, Miras Hukuku.
- Adalet Bakanlığı, Aile ve Miras Hukukunda Uzman Arabuluculuk (https://adb.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/1832021210317Aile_ve_Miras.pdf)
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2024/361, K. 2025/337 (https://dijital.vergimerkezi.com.tr/mevzuat/yargitay-karari/hukuk-genel-kurulu-2024361-e-2025337-k)
İlginizi Çekebilecek Yazılarımız:
