Genel Giriş ve Tazminatın Amacı

Vücut bütünlüğünden doğan maddi ve manevi zararlar kişinin fiziksel bütünlüğünü ve psikolojik sağlığına oluşacak zararları gidermek için kanun koyucunun koyduğu kurallardır.
Tazminatın amacı mal varlığına verilen zararın aynen ve ya nakden mal varlığındaki azalmanın giderilmesidir.

Bedensel Zarar ve Kanun Maddesi (TBK m. 54)

Bedensel zarar
MADDE 54- Bedensel zararlar özellikle şunlardır:

1. Tedavi giderleri.
2. Kazanç kaybı.
3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
4. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.
5. Bedensel Zarar Kalemleri

A. Tedavi Giderleri

1. Tedavi giderleri:
   Tedavi giderleri vücut bütünlüğünü eski sağlıklı haline geri kavuşturmak veya zararın artmasının engel olmak için yapılır doktrinde bunların hepsine tedavi gideri olarak geçmektedir.
   Bunlara örnek vermek gerekirse muayene , ilaç, tahlil, bakım, ambulans gibi örnekler verilebilir. bunun dışında kişinin bir organ veya uzunlunu kaybetmesi durumunda aynı şekilde tedavi giderlerine tabidir.
   Vücut bütünlüğü ihlali sonucu yapılan masraflar hüküm öncesi veya hüküm sonrasında yapılacak veya olası tedavi giderlerinde talep edile bilir yani zarar görenin zarar tarihinden sonrada belirli aralıklarla yapılan işlemler tedavi giderleri olarak yansır.

B. Kazanç Kaybı

1. Kazanç kaybı.
   Vücut bütünlüğü ihlal edilen zarar görenin çalışma günün ne oranda kaybettiği hesaplama açısından önemli unsurlardandır bunları bilir kişiler tarafından hangi oranda olduğu önemi hesaplanır.
   Yapılan tüm araştırmalar sonucunda hakim bilir kişi raporlarında taktir çerçevesinde değerlendirecektir hakim gerek görürse yeni bir bilir kişi raporu isteyebilir
   Kazanç kaybı hesaplanırken kişinin gelir durumunda önemlidir kişinin bedensel zarar görmeden önceki gelir durumu ile zarar gördükten sonraki gelir durumu doğru orantılı düşebilir kişinin yaptığı iş neticesinde terfileri ücret zamları da kazanç kaybına eklenmelidir

C. Çalışma Gücünün Azalmasından ya da Yitirilmesinden Doğan Kayıplar

1. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
   Çalışma gücü doktrinde vücut bütünlüğü ihlal edilen kişinin beden ve zihin gücünün gelir getirici bir şekilde kullanılması olarak ifade edilmektedir hakimin maddi tazminat verilmesi için kişinin vücut bütünlüğünde bir azalma olması yanında ihlal sebebiyle bir kabada uğraması gerekir
   Zarar görenin hükmün verilmesine kadar zararının ispat etmesi gerekir ispat sorumluluğu zarar görene aittir
   Zarar görenin çalışma gücünde geçici süreyle kaybetmesi durumunda zarar gören çalışma gücünün geçici süreyle azalması veya yitirmesi süresince olan kayıpları talep edebilir.
   Çalışma gücünün sürekli kaybı durumunda ise zarar geleceğe yönelik bir şekilde farazi bir şekilde hesaplanacaktır burada yoksun kalınan kazanç söz konusudur
   Zararın hesaplanması aşamasında organın veya uzuv işlev kabı oranına türüne bakılarak tıbbi kurallar çerçevesinde değerlendirme yapılır

D. Ekonomik Geleceğin Sarsılmasından Doğan Kayıplar

1. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.
   Vücut bütünlüğü ihlali sebebiyle ekonomik geleceği sarsılması nedeniyle ortaya çıkan zararlardır
   Vücut bütünlüğünde bir azalma meydana gelmese bile iş piyasasında iş bulmakta yada eski işini korumakta zorlanması veya işinde vücut bütünlüğü zarar görmesinden dolayı artık daha çok emek harcaması gerekiyorsa burada bir ihlal var demektir
   Mesela evlenme çağındaki bir kızın yüzünde sabit bir izin olması veya akıl zayıflığı yada sinir hastalığı gibi vücut bütünlüğüne zarar geldiği için bir hastalığa yakalanması durumunda burada ekonomik geleceğin sarsılmasından söz edilebilir veya daha farklı bir örnek vermek gerekirse bir ana okulu öğretmenin yüzünde sabit bir iz sebebiyle çocukları korkutacağı düşüncesiyle işe alınmaması veya mesleğini icra etmeye devam edememesi durumunda bu kişinin artık ekonomik geleceğinin sarsıldığını ve gelecekte iş bulmasının artık daha zor olacağından bahsedebiliriz.

Manevi Tazminat

A. Kanun Maddesi (TBK m. 56)
Manevi tazminat
MADDE 56- Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda,
olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi
tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.
Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da
manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir

B. Manevi Tazminatın Niteliği ve Şartları

Manevi tazminat fiziksel yerine daha soyut olan kişilik haklarına iradesi dışında zarar gelmesini telafi etmeyi amaçlar
Manevi tazminat doktrinde kişinin gerçek manada mal varlığında bir azalma meydana gelmediğinden gerçek zarar olmadığı ifade edilmiştir
Nitekim duyulan üzüntünün parasal anlamda bir değer ifade edilmesi mümkün olmasa bile en azından verilen manevi tazminatla bir miktar olsun kişinin yaşadığı acı ve ızdırabı hafifletmeyi amaçlanmıştır
Hakim manevi tazminatı bu yönde zarar gören tarafından bir talep olmadıkça manevi tazminata hükmedemez.
Manevi tazminat normal koşullarda sadece zarar gören kişi tarafından talep edilebilir tabi bunun istisnaları da vardır zarar gören kişi ağır bedensel zarara uğradıysa veya ölümü gerçekleştiyse
Kişinin yakınları manevi zarar talep etme hakkına sahip olurlar
Manevi zarar talep etme hakkı kişinin aile üyeleri hariç başka kişilerde talep edebilir önemli olan ağır bedensel zarar gören kişiyle veya ölen kişiyle duygusal bir yakınlık içerisinde olması yeterlidir aile bağı olmayan kişiler bunu talep etmeleri için kişiyle bir duygusal yakınlığı olduğunu kanıtlamaları gerekir.

Yararlanılan Kaynaklar: Şahin Caner A.
Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, cilt.15, ss.123-165, 2011 (TRDizin)